Mibzer Ayarı ve Ekim Kuralları
A) Sıraya Mibzerle Ekim
Ay Çekirdeği çeşitlerine ve toprak yapısına göre ekim mesafesi farklılık göstermektedir;
EKİM SIKLIĞI

Ekim işlemi yapılırken tabloda verilen mesafeler dikkate alınarak yapılmalıdır. Daha sonra seyreltme işlemi sırasında aralardan birer bitki alınarak bu mesafeler 2 katına çıkarılmalıdır.
İdeal sıra arası genişliği 70 cm olmalıdır.

Örneğin, S 500 ve S 400 (361) çeşitlerinin ekimi 30 cm ye yapılmalı daha sonra seyreltme işlemi sırasında 60 cm sıra üzerinde bitki bırakılmalıdır.
NOT: Ekim sıklığının yüksek tutulma sebebi; çimlenme sırasında oluşabilecek olumsuzlukları (kıl kurdu, danaburnu, bozkurt, kuş zararı ve kaymak tabakası gibi) en aza indirmek için yapılmaktadır.

Mibzer ayarı, mibzer üzerindeki tablolar dişli ve disk delik sayısına göre dikkatli bir şekilde seçilmelidir. Kullanılacak disk delik çapı 3,5-4mm arasında olmalıdır. Daha küçük delikli disk kullanıldığında yeterince güçlü hava çekemeyeceği için ekim sırasında iri tohumlarda problem yaşanabilir. Ay çekirdeği tohumunun üzeri oval olduğu için disk delikleri havşalı olması istenir. Havşalı delikli diskler tohumu daha iyi kavramaktadır.

Delik çapı 4mm ve üzeri seçilen disklerde çerezlik Ay Çekirdeği tohumunun uç tarafı denk geldiğinde tohumun toprağa düşmeme ihtimali olur. Bu kriterler göz önünde bulundurularak bu ölçüdeki diskler tercih edilmelidir.

Seçim yapıldıktan sonra tohumların düştüğü mesafeyi ayarlamak için mibzer sert bir zeminde tohum dökecek şekilde (10 metre) ilerletilmeli ve metrede olması gereken tohum sayılmalıdır. Hedeflenen miktar tutuyorsa ayar doğru hedef tutmuyorsa ayar kontrol edilmeli ve ayar yapıldıktan sonra bu işlem tekrar edilmelidir.

Örneğin, güçlü toprağa tabloda verilen S400 çeşidini ekim yapacaksak metre 3.7 adet ve 10 metrede 37 adet; S400 (361) ve S 500 çeşitlerinden 10 metrede 37 adet tohum düşmelidir. Mibzerin ayarı bu kriterler göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.

Standard 55-60 cm ekildiği düşünüldüğünde çıkış sonrası yeterli bitki var mı diye kontrol edilmesi şu şekilde yapılır. Tarlanın 10-12 farklı bölgesinde 14,3 metredeki sıra üstündeki bitkiler sayılır. Ortalaması alınır ve 14,3 metrede 22-25 bitki var ise bu tarlanın yeniden ekilmemesi ve devam edilmesi kararı alınır. 10 Ayrı bölgede yapılan strip denemelerde 1200 Adet/da bitki ile 370 kg verim alınabileceği kanıtlanmıştır. Bu denemede bize şu sonucu veriyor ;

Bitki sıklığı dağılımı homojen ise, dekara 1500 adet bitki varsa (14.3 metrede 15 bitki varsa), tarlayı bozmaya gerek yok kararı verilmelidir.

Dikkat edilmesi gereken diğer konu;

Mibzerlerin önündeki kürüyücü ayaklar çok iyi ayarlanmalı; kürüyücü ayaklar ekim yaparken 1-2 cm kuru toprak bırakmalı toprağın fazlasını sıyıracak şekilde ayarlanmalıdır.

Kürüyücü ayaklar kuru toprağı az aldığında yada hiç almadığında balta veya disk toprağı yardığından tohum yatağına kuru toprak düşeceği için tohumun çimlenmesinde olumsuzluk meydana gelecektir.

Kürüyücü ayaklar kuru toprağı çok alırsa balta veya disk nemli toprağı direk yardığından kuru toprak kalmayacağı için mibzer arkasındaki tohum yatağını örtecek tekerler ve sıyırıcılar tohum üzerini tam örtmeyeceği için tohum hava alacaktır. 3-5 gün sonra toprakta çatlamalar meydana gelecektir. Bu durum tohumun çimlenmesinde olumsuzluk yaşanmasına neden olacaktır.

İri ve ilaçlı çerezlik Ay Çekirdeği tohumları ekim işlemi sırasında tohum ünitesi boğazı ile disklere döküleceği noktada bazen sıkışarak tohumların disklere dökülmesini engeller. Bu tür durumlarda yapılması gereken disk ve tohum ünitesi boğazı arasındaki ayar parçası (bu parça bazı mibzerlerde plastik bazı mibzerlerde sac seklinde olabilmektedir) iyice açılmalıdır. Üreticilerin bu konuda dikkatli olması gerekir.

Bu konuyu anlamanın en pratik ve kolay yolu tohum ünitelerine tohum bırakırken ünitelere eşit miktarda ve aynı seviyede tohum bırakılmalıdır.

Tohum üniteleri tam doldurulduğunda tohumlarda sıkışma daha fazla olacağından tohum ünitelerinin yarım doldurulması tavsiye edilir.

Ekim sırasında mibzer tarla başına geldiğinde kontrol edilir. Tohum ünitesindeki tohumlar eşit miktarda azalmadıysa (ünitenin biri az diğeri fazla ise) tohum ünitesinin biri diğerine göre farklı tohum döküyor demektir. Gerekli ayarlar yapılarak ekimin her sırada homojen şekilde yapılması sağlanmalıdır. Sıralar birbirinden farklı sık yada seyrek olmamalıdır.

Çerezlik Ayçekirdeği tohumları iri ve oval olmasında dolayı mibzerlerde 8 veya 10 delikli 3,5-4 mm tabaklar kullanılmalıdır. Bu şekilde kullanımın çiftçimize iki faydası olacaktır.

1. 16-20 delik disklerde çerezlik ay çekirdeğinin tohumu disk deliklerine alma şekli sıra üzerinden sapmalara neden olmaktadır. Bu konuyu örneklendirerek açıklayacak olursak bu konu daha iyi anlaşılacaktır. Diyelim 50 cm sıra üzeri ay çekirdeği ekeceğiz sıra üzeri mesafeyi 25 cm ayarladık, 16-20 delikli dişlilerde sapma çok olduğundan tohumlar 10 cm sapma yaptığında 15 cm veya 40 cm’ye düşecektir. 8-10 delik tabakta bu sapma 5 cm düşeceğinden daha düzenli bir ekim gerçekleşerek seyreltmede işçinin kafası karışmayacak ve daha net bir seyreltme olacaktır. Dolayısıyla daha düzenli ekim sıklığı oluşacak daha kaliteli ve daha verimli ayçiçeği üretimi gerçekleşmiş olacak.

2. Çerezlik ayçiçeği tohumları oval olduğundan ekim tabağındaki delikleri tam kapatmayacak ve 16-20 delikten azda olsa hava kaçağı oluştuğundan ekim mibzeri sarsıldığında tohumlar da düşme olacak ve ekimde boşluklar oluşacaktır. 8-10 delik ekim tabağı kullanıldığında hava kaçağı yarı yarıya azalacak ve delikler de oluşan emiş gücü 5 kat artacak ve tohumların düşme ihtimali kalmayacaktır. 8-10 delikli tabaklar da hava emişi daha güçlü oluşmasından dolayı tohumu tekleme (çift alma) ayarı da çok daha rahat yapılacaktır.

Pnömatik mibzerlerde kullanılan, tohum takip sistemleri ekim sırasında kaç km/saat hızda gidildiğini, kaç dekar alan ekildiğini, dekara kaç adet tohum düştüğünü, mibzer ünitelerinin % kaç verimlilikle çalıştığı ve hata payı (tıkanma, boş veya çift atma) gibi önemli bilgileri bir ekran vasıtası ile aktardığı için ekimin hatasız olmasında faydalı bir teknolojidir. Üreticiler tarafından kullanılmasını tavsiye ediyoruz.