Çerezlik Ay Çekirdeği bitkisi yaprak, sap ve tablaları ile oldukça fazla toprak üstü aksam meydana getirdiğinden, topraktan fazla miktarda besin maddesi kaldırmaktadır.
Siyah çerezlik Ay Çekirdeğinde hedef verim beyaz çerezlik Ay Çekirdeğine göre % 50 daha fazla olmaktadır. Siyah çerezlik Ay Çekirdeğinde besin elementi ihtiyacı beyaz çerezlik Ay Çekirdeğine göre fazla olmaktadır.
Aşağıda gübreleme örnekleri verilmiştir;
Saf Fosfor, bitkiler tarafından ihtiyaç duyulduğu zaman alınır. Fosfor noksanlığında Ay Çekirdeği bitkisinde gelişim yavaşlar ve kök sistemi zayıflar.
Ay Çekirdeği bitkisi ihtiyaç duyduğu Fosfor’un yarısından fazlasını çiçeklenme döneminde kullanmaktadır. Toprak analizi sonucuna göre pH 7.5 ve üzeri çıkan topraklarda mutlaka Kükürt içerikli taban gübresi kullanılmalı, pH 8 ve üzeri olan topraklarda kullanılacak taban gübrelerinin tamamında yüksek oranlı Kükürtlü gübreler tercih edilmelidir.
1. Alternatif Gübre Uygulaması
Ortalama 14 kg saf Fosfor ihtiyacı olduğunu düşünürsek:
Dekara; 30 kg, 10-25-20-20 (S03)-İE taban gübresinden mibzer ile kullanılmalı I > 30 kg * 0,25 = 7,5 kg /da saf Fosfor
Dekara; 30 kg, 20-20-0-25 (S03) taban gübresinden toprağa serpilerek uygulanmalı 1—^30 kg * 0,20 = 6 kg / da saf Fosfor,
Toprağa toplamda 7,5 kg+ 6 kg = 13.5 kg/da saf Fosfor atılmış olur.
2. Alternatif Gübre Uygulaması
Dekara; 20kg 13-24-12-14(S03)-Zn taban gübresinden mibzer ile kullanılmalı 20 kg 0,24=4,8 kg/da saf Fosfor
Dekara; 20 kg 18-46-0 taban gübresinden toprağa serpilerek uygulanmalı 20kg 0,46= 9,2 kg/da saf Fosfor
Toprağa toplamda 4.8 kg + 9.2 kg = 14 kg/da Saf Fosfor atılmış olur.
Saf Azot, çerezlik Ay Çekirdeğinde tohum verimini ve yeşil aksamın gelişmesini etkileyen en önemli besin elementidir. Tabla iriliği ve tabladaki tohum sayısı üzerinde olumlu etki yapmaktadır.
Organik madde miktarının % 1,5 ve kumsal olan topraklarda 15 kg/da saf Azot, organik madde miktarının % 1,5- % 2,5 arası olan topraklarda 12 kg/da saf Azot ve organik madde miktarının % 2,5 ve üzeri olduğu topraklarda 7-8 kg/da saf Azot dozları uygulanmalıdır.
Ay Çekirdeği gelişme döneminde ihtiyaç duyduğu toplam Azot’un %66’sını çiçeklenme sonuna kadar almaktadır. Verilmesi gereken dozun yarısı Ekimle veya Ekimden hemen önce diğer yarısı ise bitkiler 30 cm veya 8 yapraklı olduğu dönemde verilmelidir.
Gübreleme işlemi lister ile yapılırken sıralar arasındaki toprağın bitki kök boğazına doğru bırakılması gerekir. Lister ile gübreleme yaparken toprağın tamamı bitki kök bölgesine yığılıp ortada parlak-sert bir zemin oluşturmamalıdır.
Bu şekilde yapılan uygulamalarda toprakta çatlaklar meydana gelmektedir. Bu çatlaklar, bitkiler için ciddi olumsuzluklara, bitki kökünün kopmasına ve toprak neminin kaybına neden olacaktır. Bu olumsuzlukları önlemek için sıra arasında yeterince toprağın kalmasını sağlamak gerekir.
Örnek 1:
Organik madde miktarı %1,5-%2,5 arası topraklarda 12 kq/da saf Azot isteniyorsa:
Taban gübresiyle atılan azotun miktarı iki farklı gübre örneği kullanılarak hesaplanmıştır.
Dekara: Tabana 20 kg/da; 13-24-12-14(S03)-Zn taban gübresinden mibzer ile kullanılmalı
20kg*0,13= 2,6 kg/saf Azot
Tabana 20 kg/da; 18-46-0 taban gübresinden toprağa serpilerek uygulanmalı
20 kg* 0,18= 3,6 kg/ saf Azot
Taban gübrelerinden 2.6kg +3.6kg =6.2Kg/Saf Azot verilmiş olur.
Taban gübresinde eksik kalan azot ihtiyacını iki farklı üst gübre örneği kullanılarak hesaplanmıştır.
Üst (Yazlık) gübreleme ile:
12- 6.2=5.8 kg/ saf Azota ihtiyaç vardır.
Bu eksik kalan miktarı da;
5,8 / 0,21 = 27,6 kg / da Amonyum Sülfat Uygulanmalı veya 5,8 / 0,26 = 22,3 kg/da Nitrat Uygulanmalı
Taban gübresiyle atılan azotun miktarı iki farklı gübre örneği kullanılarak hesaplanmıştır.
Örnek 2:
Organik madde miktarı %1,5-%2,5 arası topraklarda 12 kg/da saf Azot isteniyorsa:
Dekara: Tabana 20 kg/da; 13-24-12-14(S03)-Zn taban gübresinden mibzer ile Kullanılmalı
20 Kg* 0,13=2,6 Kg/saf Azot
Tabana 20 kg/da;
20-20-0-25(S03) taban gübresinden toprağa serpilerek uygulanmalı
20 Kg* 0,20 = 4 Kg/saf Azot
Taban gübrelerinden 2.6 kg+4kg=6.6 Kg/saf Azot verilmiş olur.
Taban gübresinde eksik kalan azot ihtiyacını iki farklı üst gübre örneği
kullanılarak hesaplanmıştır
Üst (Yazlık) gübreleme ile;
12 – 6.6 – 5,4 kg/saf Azota ihtiyaç vardır. Bu eksik kalan miktarı da;
5,4/ 0,21= 25,7 Kg/da Amonyum Sülfat Uygulanmalı veya 5,4/ 0,26= 20,7 Kg/da Nitrat Uygulanmalı
Saf Potasyum, Ayçiçeğinde tohum yağ oranı ve tabla da dolgun tohum sayısını artırmaktadır.
Bitkide potasyum sap gelişimi ve kök gelişimi üzerinde etkilidir. Bitkinin soğuğa karşı direncini artırmakta ve eksikliği bitkide kaliteyi olumsuz yönde etkilemektedir.
Tabana 20kg/da; 13-24-12-14(SO3)-Zn taban gübresinden mibzer ile kullanılmalı
20 kg * 0,12 = 2,4 Kg/da Saf Potasyum verilmiş olur.
Kaliteli dane ve yüksek verim için potasyum kaynağı olarak çiçeklenme dönemi öncesi POTASYUM SÜLFAT verilmesi tavsiye edilir.
Çiçeklenmeden bir hafta önce dekara 10-15 Kg tavsiye edilir.
Damlama sulama olan bölgelerde potasyum sülfat dozu ikiye bölünerek çiçeklenme tarihinden 15 gün önce yarısı, kalan yansıda çiçeklenme döneminde atılmalıdır.
NOT: Gübreleme ile ilgili verilen sayısal ifadeler tahmini olarak yazılmıştır. En doğru ve en
etkili gübreleme toprak analiz sonuçlarından çıkacak verilere göre yapılmalıdır.